Η πραγματική παιδεία των πολιτικών αποδεικνύεται μέσα από τους νόμους που ψηφίζουν, τις αποφάσεις που παίρνουν για το κοινωνικό σύνολο και τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζουν τους πολίτες. Γιατί η αγένεια δεν εκφράζεται μόνο με λόγια. Μπορεί να εκφράζεται και μέσα από πράξεις που προσβάλλουν την ανθρώπινη αξιοπρέπεια.
Οι πολιτικοί συχνά κατηγορούν τους νέους ότι δεν έχουν παιδεία, τρόπους, αρχές και σεβασμό. Μιλούν για τη συμπεριφορά των φοιτητών, για την αγωγή της νέας γενιάς και για την έλλειψη αξιών στη σύγχρονη κοινωνία.
Όμως, πριν κρίνουν τη νέα γενιά, θα έπρεπε να αναρωτηθούν κάτι πολύ σημαντικό:
Εσείς, οι πολιτικοί, έχετε πραγματικά παιδεία, τρόπους, αρχές και σεβασμό απέναντι στους πολίτες;
Γιατί η παιδεία δεν αποδεικνύεται με πτυχία, ακριβά κοστούμια, γραβάτες, πολιτικούς τίτλους και όμορφες δημόσιες ομιλίες.
Η παιδεία των πολιτικών αποδεικνύεται μέσα από τις πράξεις τους, τους νόμους που ψηφίζουν και τις αποφάσεις που παίρνουν για το κοινωνικό σύνολο.
Ένας νόμος μπορεί να έχει ψηφιστεί με νόμιμες διαδικασίες, αλλά αυτό δεν σημαίνει αυτομάτως ότι είναι δίκαιος ή ότι σέβεται τις ανάγκες των ανθρώπων που επηρεάζει.
Μια πολιτική απόφαση μπορεί να παρουσιάζεται με όμορφα λόγια, αλλά οι πραγματικές της συνέπειες να επιβαρύνουν την καθημερινότητα χιλιάδων πολιτών.
Και όταν οι πολιτικές αποφάσεις αγνοούν τις βασικές ανθρώπινες ανάγκες, τότε αυτή η αδιαφορία μπορεί να αποτελεί μια βαθιά μορφή αγένειας και ασέβειας απέναντι στην κοινωνία.
Η καθημερινότητα των πολιτών είναι ο καθρέφτης της πολιτικής παιδείας
Η πραγματική παιδεία μιας πολιτικής ηγεσίας δεν φαίνεται στις τηλεοπτικές εμφανίσεις, στις ομιλίες και στις υποσχέσεις της.
Φαίνεται στην καθημερινότητα των ανθρώπων.
Στα νοσοκομεία που αντιμετωπίζουν ελλείψεις προσωπικού. Στους ασθενείς που περιμένουν για την απαραίτητη περίθαλψη.
Στα πανεπιστήμια που χρειάζονται επαρκή χρηματοδότηση και στους νέους που δυσκολεύονται να ανταποκριθούν στο κόστος των σπουδών τους.
Στους συνταξιούχους που αγωνίζονται να πληρώσουν τους λογαριασμούς τους και να αγοράσουν τρόφιμα και φάρμακα.
Στα άτομα με αναπηρία που χρειάζονται ουσιαστική υποστήριξη για να ζουν με αξιοπρέπεια.
Στους εργαζομένους που, παρά την καθημερινή τους προσπάθεια, δυσκολεύονται να καλύψουν τις βασικές ανάγκες τους.
Αυτή είναι η πραγματική δοκιμασία της πολιτικής παιδείας: ο τρόπος με τον οποίο οι αποφάσεις της εξουσίας επηρεάζουν τη ζωή των ανθρώπων.
Όταν οι πολίτες δυσκολεύονται να επιβιώσουν, ενώ οι πολιτικοί διεκδικούν υψηλότερες αποδοχές και περισσότερα προνόμια, δημιουργείται ένα ουσιαστικό ζήτημα δικαιοσύνης και πολιτικής ευθύνης.
Η αγένεια δεν βρίσκεται μόνο στις λέξεις, αλλά και στις αποφάσεις
Μας έχουν μάθει να θεωρούμε αγένεια μια προσβλητική λέξη, μια άσχημη χειρονομία ή μια συμπεριφορά χωρίς σεβασμό.
Αλλά γιατί να περιορίζεται η αγένεια μόνο σε αυτά;
Δεν είναι βαθιά προσβλητικό για την ανθρώπινη αξιοπρέπεια να λαμβάνονται αποφάσεις που αφήνουν έναν συνταξιούχο χωρίς αρκετά χρήματα για να ζήσει;
Δεν αποτελεί έλλειψη σεβασμού να αγνοούνται οι ανάγκες των ανθρώπων με αναπηρία;
Δεν είναι ένδειξη κοινωνικής αδιαφορίας να περιορίζονται οι δυνατότητες πρόσβασης στην υγεία και στην εκπαίδευση;
Δεν αποτελεί πολιτική ασέβεια να ζητούνται συνεχώς θυσίες από ανθρώπους που ήδη δυσκολεύονται οικονομικά, χωρίς να εξετάζεται επαρκώς το βάρος που επωμίζονται;
Η αγένεια ενός πολιτικού δεν μετριέται μόνο από το πώς μιλά στον πολίτη. Μετριέται και από το πώς τον αντιμετωπίζει μέσα από τις αποφάσεις του.
Γιατί μια προσβλητική κουβέντα μπορεί να πληγώσει έναν άνθρωπο για λίγο, ενώ μια άδικη πολιτική απόφαση μπορεί να επηρεάζει την καθημερινότητά του για χρόνια.
Η φτώχεια και η ανέχεια ως μορφές κοινωνικής βίας
Όταν ακούμε τη λέξη «βία», συνήθως σκεφτόμαστε τη σωματική επίθεση.
Ωστόσο, υπάρχει και η έννοια της κοινωνικής ή δομικής βίας.
Η φτώχεια, ο κοινωνικός αποκλεισμός και η στέρηση βασικών αγαθών μπορούν να έχουν σοβαρές σωματικές και ψυχολογικές συνέπειες.
Όταν ένας ηλικιωμένος αναγκάζεται να επιλέξει ανάμεσα στη θέρμανση και στα φάρμακά του, αυτό δεν είναι απλώς ένα οικονομικό πρόβλημα.
Όταν ένας γονιός δεν μπορεί να εξασφαλίσει στα παιδιά του τα απαραίτητα, οι συνέπειες δεν περιορίζονται στους αριθμούς ενός οικογενειακού προϋπολογισμού.
Όταν ένας νέος εγκαταλείπει τα όνειρά του επειδή δεν μπορεί να ανταποκριθεί στο κόστος της εκπαίδευσης, η κοινωνία χάνει ανθρώπινες δυνατότητες.
Η βία δεν ασκείται μόνο με γροθιές. Μπορεί να υπάρχει και στις κοινωνικές συνθήκες που στερούν από τους ανθρώπους την αξιοπρέπεια, την ασφάλεια και την ελπίδα.
Οι πολιτικές αποφάσεις οφείλουν να αξιολογούνται και με βάση αυτές τις ανθρώπινες συνέπειες.
Ποιους υπηρετούν τελικά οι πολιτικοί;
Οι πολιτικοί εκλέγονται για να υπηρετούν τους πολίτες και το δημόσιο συμφέρον.
Αλλά όταν λαμβάνονται αποφάσεις που ευνοούν συγκεκριμένες ομάδες, ενώ οι υπόλοιποι καλούνται να υποστούν περικοπές και οικονομικές δυσκολίες, προκύπτουν σοβαρά ερωτήματα.
Ποιους υπηρετείτε τελικά; Τους πολίτες ή συγκεκριμένα συμφέροντα;
Ποιοι ωφελούνται από τους νόμους που ψηφίζετε;
Ποιοι επωμίζονται το μεγαλύτερο κόστος;
Γιατί να μειώνονται οι πόροι για την παιδεία, την υγεία και την κοινωνική προστασία, όταν υπάρχουν άνθρωποι που εξαρτώνται από αυτές τις υπηρεσίες;
Οι απαντήσεις σε αυτά τα ερωτήματα δεν βρίσκονται στις πολιτικές δηλώσεις, αλλά στο περιεχόμενο των νόμων και στις πραγματικές συνέπειές τους.
Εκεί φαίνεται η αγωγή σας. Εκεί φαίνεται η παιδεία σας. Εκεί φαίνονται οι αρχές και οι αξίες σας.
Με ποιο δικαίωμα κατηγορείτε τους νέους;
Ένας πολιτικός μπορεί να έχει πολλά πτυχία, να μιλά με ευγένεια και να γνωρίζει άριστα τους κανόνες της δημόσιας συμπεριφοράς.
Αυτό, όμως, δεν σημαίνει απαραίτητα ότι επιδεικνύει την ίδια ευγένεια και τον ίδιο σεβασμό μέσα από τις πολιτικές του αποφάσεις.
Η πραγματική ευγένεια δεν είναι μόνο ο τρόπος που μιλάς σε έναν άνθρωπο. Είναι και ο τρόπος που του συμπεριφέρεσαι όταν έχεις τη δύναμη να επηρεάσεις τη ζωή του.
Όποιος απαιτεί σεβασμό οφείλει πρώτα να δείχνει σεβασμό.
Όποιος μιλά για κοινωνικές αξίες οφείλει να τις εφαρμόζει.
Και όποιος κατηγορεί τη νέα γενιά για έλλειψη παιδείας οφείλει να αποδεικνύει τη δική του παιδεία μέσα από τις πράξεις του.
Διότι, όταν οι πολιτικές αποφάσεις επιβαρύνουν δυσανάλογα τους πιο ευάλωτους ανθρώπους, δημιουργείται ένα εύλογο ερώτημα:
Ποιος δείχνει πραγματική έλλειψη παιδείας και σεβασμού; Ο νέος που διαμαρτύρεται για το μέλλον του ή ο πολιτικός που αδιαφορεί για τις συνέπειες των αποφάσεών του;
Δεν είναι όλοι οι πολιτικοί ίδιοι
Φυσικά, υπάρχουν πολιτικοί που διαθέτουν αρχές, αξίες, ήθος και πραγματικό ενδιαφέρον για την κοινωνία.
Άνθρωποι που αντιμετωπίζουν την πολιτική ως ευθύνη και όχι ως μέσο προσωπικού οφέλους.
Το άρθρο αυτό δεν απευθύνεται σε εκείνους.
Απευθύνεται σε όσους μιλούν για παιδεία και σεβασμό, αλλά δεν εφαρμόζουν τις ίδιες αξίες όταν ασκούν εξουσία.
Σε όσους απαιτούν θυσίες από τους πολίτες χωρίς να εξετάζουν επαρκώς τις ανθρώπινες συνέπειες.
Σε όσους επικαλούνται την κοινωνική δικαιοσύνη, αλλά λαμβάνουν αποφάσεις που δεν ανταποκρίνονται στις αρχές που διακηρύσσουν.
Όσοι αναγνωρίζουν τις συμπεριφορές τους μέσα σε αυτές τις γραμμές θα καταλάβουν πολύ καλά σε ποιους απευθύνεται αυτό το άρθρο.
Η πραγματική παιδεία αποδεικνύεται με πράξεις
Πριν, λοιπόν, οι πολιτικοί κατηγορήσουν ξανά τους νέους ότι δεν έχουν παιδεία, τρόπους και σεβασμό, καλό θα ήταν να εξετάσουν πρώτα τις δικές τους αποφάσεις.
Να εξετάσουν τους νόμους που ψηφίζουν, την κατάσταση των δημόσιων υπηρεσιών και τις επιπτώσεις των πολιτικών τους στην καθημερινότητα.
Γιατί η έλλειψη παιδείας δεν εκφράζεται μόνο με αγενείς λέξεις. Μπορεί να εκφράζεται και μέσα από την αδιαφορία για τον ανθρώπινο πόνο.
Μια πολιτική απόφαση που αγνοεί τις βασικές ανάγκες των πολιτών δεν γίνεται περισσότερο ανθρώπινη επειδή παρουσιάζεται με ευγενικά λόγια.
Ένα όμορφο χαμόγελο, ένας προσεγμένος λόγος και ένα ακριβό κοστούμι δεν μπορούν να αναιρέσουν τις συνέπειες μιας απόφασης.
Η πραγματική παιδεία των πολιτικών δεν φαίνεται από το πόσο όμορφα μιλούν στους πολίτες, αλλά από το πόσο σέβονται τη ζωή τους μέσα από τους νόμους που ψηφίζουν.
Γιατί μπορεί κάποιος να μιλά με απόλυτη ευγένεια και ταυτόχρονα να παίρνει αποφάσεις που προσβάλλουν βαθιά την ανθρώπινη αξιοπρέπεια.
Και τελικά, η μεγαλύτερη απόδειξη παιδείας για έναν πολιτικό δεν είναι να διδάσκει στους πολίτες πώς να συμπεριφέρονται. Είναι να αποδεικνύει με τις δικές του πράξεις ότι τους σέβεται.